Shloka 86
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
तस्याश्च ललितादेव्या वर्णयामि कथं पुनः / वर्षकोटिसहस्रेणाप्येकांशो वर्ण्यते न हि
Transliteration
tasyāśca lalitādevyā varṇayāmi kathaṃ punaḥ / varṣakoṭisahasreṇāpyekāṃśo varṇyate na hi
Translation
اُس شری للیتا دیوی کی مہिमा میں پھر کیسے بیان کروں؟ کروڑوں ہزاروں برسوں میں بھی اُس کی عظمت کا ایک حصہ بھی بیان نہیں ہو سکتا۔
Word by Word
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ललितादेव्याःof Lalitā Devī
ललितादेव्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootललिता-देवी (प्रातिपदिक; ललिता + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारय-समास (ललिता एव देवी)
वर्णयामिI describe
वर्णयामि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवर्णय् (धातु; √वर्ण् + णिच्)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-अव्यय (adverb: again)
वर्ष-कोटि-सहस्रेणeven by (means of) crores of thousands of years
वर्ष-कोटि-सहस्रेण:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवर्ष + कोटि + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वर्षाणां कोटि-सहस्रं = years in crores and thousands)
अपिeven
अपि:
निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-अव्यय (particle: even/also)
एक-अंशःone part
एक-अंशः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (एकः अंशः)
वर्ण्यतेis described
वर्ण्यते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु; √वर्ण्)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
नnot
न:
निषेध (negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
हिindeed
हि:
निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतु/निश्चय-अव्यय (particle: indeed/for)