Shloka 41
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
चतुर्नल्वप्रविस्तारं प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् / तस्मिन्हृदयदेव्याद्याः शक्तयः संति वै मुने
Transliteration
caturnalvapravistāraṃ prāgvatsopānamandiram / tasminhṛdayadevyādyāḥ śaktayaḥ saṃti vai mune
Translation
اے مُنی! مشرق رُخ سیڑھیوں والے، چار نلوَ کے پھیلاؤ والے اُس مندر میں ہردیہ دیوی وغیرہ شکتیان یقیناً موجود ہیں۔
Word by Word
चतुः-नल्व-प्रविस्तारम्having a breadth of four nalvas
चतुः-नल्व-प्रविस्तारम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचतुः (प्रातिपदिक) + नल्व (प्रातिपदिक) + प्रविस्तार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम्—प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् इति विशेष्यस्य
प्राग्वत्सोपानमन्दिरम्a stair-stepped mansion like the former (one)
प्राग्वत्सोपानमन्दिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्राग्वत्स (प्रातिपदिक) + सोपान (प्रातिपदिक) + मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
तस्मिन्in that (place)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम
हृदयदेवी-आद्याःbeginning with Hṛdayadevī
हृदयदेवी-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृदयदेवी (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषणम्—शक्तयः इति विशेष्यस्य
शक्तयःpowers (Śaktis)
शक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
सन्तिare
सन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन