Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context

वशिन्याद्यन्तरं ज्ञेयं प्राग्वत्सोपानमन्दिरम् / सर्वरोगहरं नाम्ना तच्चक्रमिति विश्रुतम्

vaśinyādyantaraṃ jñeyaṃ prāgvatsopānamandiram / sarvarogaharaṃ nāmnā taccakramiti viśrutam

وَشِنی وغیرہ کا اندرونی حصہ پہلے کی طرح زینوں والے مندر کی صورت میں جاننا چاہیے۔ وہ ‘سَروَروگ ہَر’ کے نام سے مشہور ہے اور اسی کو چکر کہا جاتا ہے۔

vaśinī-ādi-antaramthe inner enclosure beginning with Vaśinī
vaśinī-ādi-antaram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvaśinī (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
jñeyamis to be known
jñeyam:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootjñā (धातु) + ya (कृत्) → jñeya (प्रातिपदिक)
FormGerundive (तव्यत्/यत्-प्रत्ययार्थ), Neuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; predicative
prāk-vatas before
prāk-vat:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय) + vat (तद्धित)
FormAvyaya; adverb ‘as before/like earlier’
sopāna-mandirama stairway-temple/terraced shrine
sopāna-mandiram:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootsopāna (प्रातिपदिक) + mandira (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; apposition to ‘antaraṃ’
sarva-roga-haramremoving all diseases
sarva-roga-haram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + roga (प्रातिपदिक) + hara (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; qualifying the enclosure/mandira
nāmnāby name
nāmnā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; ‘by name’
tatthat
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; demonstrative pronoun
cakram(the) Cakra (wheel/discus)
cakram:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; predicate noun
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotative marker
viśrutamis renowned
viśrutam:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-śru (धातु) + ta (कृत्) → viśruta (प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; predicative ‘is renowned’