Shloka 4
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
तत्र होत्री महादेवी होता कामेश्वरः परः / उभौ तौ नित्यहोतारौ रक्षतः सकलं जगत्
Transliteration
tatra hotrī mahādevī hotā kāmeśvaraḥ paraḥ / ubhau tau nityahotārau rakṣataḥ sakalaṃ jagat
Translation
وہاں ہوتری مہادیوی ہیں اور ہوتا پرم کامیشور۔ وہ دونوں نِتیہ ہوتار بن کر سارے جگت کی حفاظت کرتے ہیں۔
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय
होत्रीthe female priest (hotrī)
होत्री:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootहोत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महा-देवीthe great goddess
महा-देवी:
समानााधिकरण (Apposition to होत्री)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महती देवी)
होताthe priest (hotā)
होता:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
काम-ईश्वरःKāmeśvara (lord of desire)
काम-ईश्वरः:
समानााधिकरण (Apposition to होता)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कामस्य ईश्वरः)
परःsupreme
परः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of होता/कामेश्वरः)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उभौboth
उभौ:
कर्ता (Kartā/Subject of रक्षतः)
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (dual)
तौthose two
तौ:
कर्ता (Kartā/Subject; in apposition to उभौ)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनाम (pronoun)
नित्य-होतारौthe two perpetual priests
नित्य-होतारौ:
समानााधिकरण (Apposition to उभौ तौ)
TypeNoun
Rootनित्य (प्रातिपदिक) + होतृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्मधारयः (नित्यौ होतारौ)
रक्षतःprotect
रक्षतः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, द्विवचन (dual)
सकलम्entire
सकलम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of जगत्)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन
जगत्world
जगत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन