Shloka 3
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
अनिन्धनो महाज्वालः सुधया तर्पिताकृतिः / कङ्कोलीपल्लवच्छायस्तत्र ज्वलति चिच्छिखी
Transliteration
anindhano mahājvālaḥ sudhayā tarpitākṛtiḥ / kaṅkolīpallavacchāyastatra jvalati cicchikhī
Translation
وہ آگ بے ایندھن کی عظیم شعلہ ہے، امرت سے سیراب صورت والی۔ کَنکولی کے نوخیز پتّوں کی چھاؤں کی مانند وہاں شعور کی شعلہ بھڑکتی ہے۔
Word by Word
अनिन्धनःfuel-less
अनिन्धनः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्-इन्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समासार्थः (without fuel)
महा-ज्वालःhaving a great flame
महा-ज्वालः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ज्वाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महती ज्वाला यस्य)
सुधयाwith nectar
सुधया:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन
तर्पित-आकृतिःwhose form is satisfied/nourished (by nectar)
तर्पित-आकृतिः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of कर्ता)
TypeAdjective
Rootतर्पित (कृदन्त) [तृप्/तर्प् (धातु)] + आकृति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘तर्पित’ = satisfied; कर्मधारयः (तर्पिता आकृतिः यस्य)
कङ्कोली-पल्लव-च्छायःhaving the shade/tinge of kaṅkolī leaves
कङ्कोली-पल्लव-च्छायः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of कर्ता)
TypeAdjective
Rootकङ्कोली (प्रातिपदिक) + पल्लव (प्रातिपदिक) + छाया (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः: कङ्कोली-पल्लवानां छाया इव/सदृशः (elliptic comparison)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय
ज्वलतिblazes
ज्वलति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootज्वल् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
चित्-शिखीthe flame/fire of consciousness
चित्-शिखी:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootचित् (प्रातिपदिक) + शिखी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चितः शिखी)