Shloka 39
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
क्रोशार्द्धार्द्धं च विस्तारो द्वाराणां कथितो मुने / द्वारेषु सर्वेषु पुनश्चिन्तामणिगृहान्तरे
Transliteration
krośārddhārddhaṃ ca vistāro dvārāṇāṃ kathito mune / dvāreṣu sarveṣu punaścintāmaṇigṛhāntare
Translation
اے مُنی! دروازوں کی چوڑائی بھی آدھے کروش کے آدھے کے برابر بتائی گئی ہے؛ اور پھر ان سب دروازوں کے اندر، چنتامنی کے محل کے باطن میں۔
Word by Word
क्रोश-अर्ध-अर्धम्a quarter of a krośa
क्रोश-अर्ध-अर्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोश (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘क्रोशस्य अर्धस्य अर्धम्’ = quarter krośa
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
विस्तारःbreadth/width
विस्तारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case/nominative), एकवचन
द्वाराणाम्of the doors
द्वाराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case/genitive), बहुवचन
कथितःhas been stated
कथितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘has been stated’
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
द्वारेषुin/on the doors
द्वारेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (locative), बहुवचन
सर्वेषुin all (of them)
सर्वेषु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘all’
पुनःagain/further
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरुक्ति/क्रमबोधक-अव्यय (adverb: again/further)
चिन्तामणि-गृह-अन्तरेinside the cintāmaṇi-house
चिन्तामणि-गृह-अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘चिन्तामणिगृहस्य अन्तरे’