Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्

Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī

चिन्तामणिगृहे सर्वं चिन्तामणिमयं स्मृतम् / यस्य द्वाराणि चत्वारि क्रोशार्धायामभाञ्जि च

cintāmaṇigṛhe sarvaṃ cintāmaṇimayaṃ smṛtam / yasya dvārāṇi catvāri krośārdhāyāmabhāñji ca

چنتامنی کے محل میں سب کچھ چنتامنی ہی سے بنا ہوا کہا گیا ہے؛ جس کے چار دروازے تھے اور ان کی لمبائی آدھا کروش بتائی گئی ہے۔

चिन्तामणि-गृहेin the cintāmaṇi-house
चिन्तामणि-गृहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case/locative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘चिन्तामणिगृह’
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘everything’
चिन्तामणि-मयम्made of cintāmaṇi
चिन्तामणि-मयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘made of cintāmaṇi’
स्मृतम्is said/considered
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is said/remembered’
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th case/genitive), एकवचन; relative pronoun
द्वाराणिdoors/gates
द्वाराणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
चत्वारिfour
चत्वारि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; cardinal numeral ‘four’
क्रोश-अर्ध-आयाम-भाञ्जिmeasuring half a krośa in length
क्रोश-अर्ध-आयाम-भाञ्जि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोश (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक) + आयाम (प्रातिपदिक) + भाञ्जिन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः—‘क्रोशार्ध-आयाम-भाञ्जि’ = ‘having length of half a krośa’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)