Shloka 17
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागं समाश्रितः / नामत्रय पहामन्त्रवाच्यो ऽस्ति भगवान्हरिः
Transliteration
cintāmaṇigṛhendrasya rakṣobhāgaṃ samāśritaḥ / nāmatraya pahāmantravācyo 'sti bhagavānhariḥ
Translation
چنتامنی گِرہ کے ادھیش کے رَکشو بھاگ میں آسرا لے کر، نامتریہ ‘پہا’ منتر سے واذِح ہونے والے بھگوان ہری وہاں विराजاں ہیں۔
Word by Word
चिन्तामणि-गृह-इन्द्रस्यof the lord of the Cintāmaṇi-house
चिन्तामणि-गृह-इन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (चिन्तामणेः गृहः = चिन्तामणिगृहम्; तस्य इन्द्रः = चिन्तामणिगृहेन्द्रः)
रक्षः-भागम्the portion/side of the Rākṣasas
रक्षः-भागम्:
Adhikarana/Deshya (अधिकरण/Locative-sense object of resorting)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (रक्षसां भागः)
सम्-आश्रितःhaving resorted to; situated
सम्-आश्रितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि (धातु)
FormPast passive participle (कृत्: क्त), Masculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ‘having resorted to/being situated’
नाम-त्रयम्three names
नाम-त्रयम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of mantra)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (नाम्नां त्रयम् = three names)
पहा-मन्त्र-वाच्यःexpressed/denoted by the pahā-mantra
पहा-मन्त्र-वाच्यः:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपहा (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक) + वाच्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (पहा-मन्त्रेण वाच्यः = denoted by the ‘pahā’ mantra)
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
हरिःHari (Vishnu)
हरिः:
Karta (कर्ता/Appositive subject)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; apposition to ‘भगवान्’