Shloka 20
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
पिबन्तीनां मधु भृशं माणिक्यचषकोदरैः / प्रतिनौकं मणिगृहे वसन्तीनां मनोहरे
Transliteration
pibantīnāṃ madhu bhṛśaṃ māṇikyacaṣakodaraiḥ / pratinaukaṃ maṇigṛhe vasantīnāṃ manohare
Translation
وہ یاقوتی پیالوں میں بھر کر بہت سا شہد پیتی تھیں اور ہر کشتی میں دلکش جواہراتی محلوں میں رہتی تھیں۔
Word by Word
पिबन्तीनाम्of (those) drinking
पिबन्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formवर्तमान-शतृ, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
मधुhoney; mead
मधु:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
भृशम्excessively; greatly
भृशम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
माणिक्य-चषक-उदरैःwith cups having bellies of ruby
माणिक्य-चषक-उदरैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootमाणिक्य (प्रातिपदिक) + चषक (प्रातिपदिक) + उदर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (माणिक्यचषकस्य उदरं येषाम्) — करणत्वेन
प्रति-नौकम्in each boat
प्रति-नौकम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्गसदृश) + नौका (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अर्थः ‘प्रत्येकं नौकाम्’ (per boat)
मणि-गृहेin a jeweled house
मणि-गृहे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (मणीनां गृहः)
वसन्तीनाम्of (those) dwelling
वसन्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formवर्तमान-शतृ, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
मनः-हरेin the charming (mind-stealing) one
मनः-हरे:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमनस् (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (मनः हरति इति) — मणिगृहे इति विशेषणम्