Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa

Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra

योजनायतकाण्डाश्च दलैर्युक्ता विशङ्कटैः / हेमत्वचो ऽतिसुस्निग्धाः सच्छायाः फलभङ्गुराः

yojanāyatakāṇḍāśca dalairyuktā viśaṅkaṭaiḥ / hematvaco 'tisusnigdhāḥ sacchāyāḥ phalabhaṅgurāḥ

ان کے تنے یوجن بھر لمبے تھے اور کشادہ پتّوں سے آراستہ۔ چھال سونے جیسی نہایت ملائم؛ سایہ خوشگوار، مگر پھل جلد ٹوٹ جانے والے تھے۔

yojanāyata-kāṇḍāḥhaving stems long as a yojana
yojanāyata-kāṇḍāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootyojanāyata (प्रातिपदिक) + kāṇḍa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); विशेषण—‘काण्ड’ इत्यस्य
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
dalaiḥwith leaves
dalaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootdala (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
yuktāḥendowed/connected
yuktāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootyuj (धातु) → yukta (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; विशेषण
viśaṅkaṭaiḥbroad/spreading
viśaṅkaṭaiḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootviśaṅkaṭa (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; विशेषण—‘दलैः’ इत्यस्य
hema-tvacaḥgolden-skinned
hema-tvacaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothema (प्रातिपदिक) + tvac (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘हेमस्य त्वक्’/golden skin)
atisusnigdhāḥvery glossy/smooth
atisusnigdhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय-उपसर्ग/पूर्वपद) + susnigdha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; ‘ati’ उपपदेन अतिशयार्थः
sat-chāyāḥhaving good shade
sat-chāyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsat (प्रातिपदिक) + chāyā (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; कर्मधारयः (‘सत् चाया यस्य’)
phala-bhaṅgurāḥbearing fragile fruits / with brittle fruits
phala-bhaṅgurāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootphala (प्रातिपदिक) + bhaṅgura (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; तत्पुरुषः (‘फलवत्/फलेन’ इत्यर्थसम्बन्धः)