Shloka 51
Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa
Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra
Devanagari script
सेवितस्तु महारुद्रो ललिताज्ञाप्रवर्तकः / वर्तते जगतामृद्ध्यै मुक्ताशालेशकोणके
Transliteration
sevitastu mahārudro lalitājñāpravartakaḥ / vartate jagatāmṛddhyai muktāśāleśakoṇake
Translation
للیتاؔ کی آج्ञا کو جاری کرنے والا مہارُدر سَیوِت ہے؛ وہ مُکتاشالا کے ایشان کونے میں جہان کی افزونی کے لیے جلوہ گر رہتا ہے۔
Word by Word
sevitaḥserved, attended
sevitaḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootsev (धातु) → sevita (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
tuindeed; but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)
mahā-rudraḥMahārudra
mahā-rudraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + rudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास
lalitā-ājñā-pravartakaḥthe executor of Lalitā’s command
lalitā-ājñā-pravartakaḥ:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootlalitā (प्रातिपदिक) + ājñā (प्रातिपदिक) + pravartaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (Lalitāyāḥ ājñāyāḥ pravartakaḥ = one who sets in motion Lalitā’s command)
vartatehe remains/acts
vartate:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
jagatāmof the worlds
jagatām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
ṛddhyaifor prosperity
ṛddhyai:
Sampradāna (सम्प्रदान/for)
TypeNoun
Rootṛddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजन (purpose)
muktā-śāla-īśa-koṇakein the corner of the Muktā-named hall
muktā-śāla-īśa-koṇake:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootmuktā (प्रातिपदिक) + śālā (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक) + koṇaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (स्थलवाचक), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (in the corner of the lord’s hall named Muktā)