Shloka 3
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
हयग्रीव उवाच यथा चक्ररथं प्राप्य पूर्वोक्तैर्लक्षणैर्युतम् / महायागानलोत्पन्ना ललिता परमेश्वरी
Transliteration
hayagrīva uvāca yathā cakrarathaṃ prāpya pūrvoktairlakṣaṇairyutam / mahāyāgānalotpannā lalitā parameśvarī
Translation
حیگریو نے کہا— جب وہ پہلے بیان کردہ علامتوں سے آراستہ چکر رتھ کو پا گئی، تو مہایَگ کی آگ سے ظاہر ہونے والی للیتا پرمیشوری…
Word by Word
हयग्रीवःHayagrīva
हयग्रीवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहयग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
यथाas, in the manner that
यथा:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/Connector)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमानवाचक (as, just as; introducing manner)
चक्र-रथम्the Cakra-chariot
चक्र-रथम्:
कर्म (Karma/Object of ‘having obtained’)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/Absolutive)
TypeIndeclinable
Rootप्र+आप् (धातु) → प्राप्य (कृदन्त, ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया
पूर्वोक्तैःwith the previously stated
पूर्वोक्तैः:
करणविशेषण (Karaṇa-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त, क्त)
Formकर्मधारय-समास (‘पूर्वम् उक्तैः’); पुं/नपुंसक, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (लक्षणैः)
लक्षणैःcharacteristics, marks
लक्षणैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
युतम्endowed, furnished
युतम्:
कर्मविशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootयु (धातु) → युत (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (चक्ररथम्)
महा-याग-अनल-उत्पन्नाborn from the fire of the great sacrifice
महा-याग-अनल-उत्पन्ना:
कर्तृविशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + याग (प्रातिपदिक) + अनल (प्रातिपदिक) + उत्पन्न (कृदन्त, क्त)
Formतत्पुरुष-समास (सम्बन्ध: ‘महायागस्य अनलात् उत्पन्ना’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (ललिता)
ललिताLalitā
ललिता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
परमेश्वरीthe Supreme Goddess
परमेश्वरी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपरमेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समानाधिकरण (apposition to ललिता)