Shloka 86
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
प्रभूतविरहज्वालामलिनैः श्वसितानलैः / शुष्यमाणाधरदलो भृशं पाण्डुकपोलभूः
Transliteration
prabhūtavirahajvālāmalinaiḥ śvasitānalaiḥ / śuṣyamāṇādharadalo bhṛśaṃ pāṇḍukapolabhūḥ
Translation
فراق کی شدید آگ سے آلودہ اس کی سانسیں گویا شعلہ بن گئیں؛ ہونٹوں کی پنکھڑیاں سوکھنے لگیں اور رخسار بہت زرد پڑ گئے۔
Word by Word
प्रभूत-विरह-ज्वाला-मलिनैःwith breaths made impure by the flames of intense separation
प्रभूत-विरह-ज्वाला-मलिनैः:
करणम् (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootप्रभूत (प्रातिपदिक) + विरह (प्रातिपदिक) + ज्वाला (प्रातिपदिक) + मलिन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण/Instrumental), बहुवचनम्; विशेषणम्—‘श्वसितानलैः’ इति पदस्य
श्वसित-अनलैःwith breath-fires (fiery breaths)
श्वसित-अनलैः:
करणम् (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्वसित (प्रातिपदिक) + अनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण/Instrumental), बहुवचनम्
शुष्यमाण-अधर-दलःwhose lower lip was drying up
शुष्यमाण-अधर-दलः:
कर्तृविशेषणम् (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुष्य (धातु) + शुष्यमाण (कृदन्त, वर्तमानकाले कर्मणि/कर्तरि शतृ-प्रत्ययः) + अधर (प्रातिपदिक) + दल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्—‘पाण्डुकपोलभूः’ इति पदस्य; ‘अधरदलः’ = ओष्ठपुटः, तस्य शुष्यमाणः
भृशम्exceedingly
भृशम्:
क्रियाविशेषणम् (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
पाण्डु-कपोल-भूःone whose cheeks were pale
पाण्डु-कपोल-भूः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाण्डु (प्रातिपदिक) + कपोल (प्रातिपदिक) + भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘यस्य कपोलौ पाण्डू’ इति