Shloka 33
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
श्रीशंभुनाथस्य महाशयस्य द्वितीयतेजः प्रसरात्मके यः / स्थाण्वाश्रमे कॢप्ततया विरक्तः सतीवियोगेन विरस्तभोगः
Transliteration
śrīśaṃbhunāthasya mahāśayasya dvitīyatejaḥ prasarātmake yaḥ / sthāṇvāśrame kḷptatayā viraktaḥ satīviyogena virastabhogaḥ
Translation
جو شری شَمبھو ناتھِ مہاشَے کا دوسرا تَیج بن کر پھیلا، وہ ستھانُو آشرم میں ٹھہر کر طبعاً بےرغبت تھا، اور ستی کے فراق سے بھوگوں سے کنارہ کش ہو گیا تھا۔
Word by Word
श्री-शंभु-नाथस्यof Lord Śambhunātha
श्री-शंभु-नाथस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + शंभु (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (honorific name)
महाशयस्यof the great-souled
महाशयस्य:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहाशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम्
द्वितीय-तेजःthe second energy
द्वितीय-तेजः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय-समासः: द्वितीयं तेजः (the second radiance/energy)
प्रसर-आत्मकेin the form of spreading/expansion
प्रसर-आत्मके:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootप्रसर (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुष-समासः: प्रसरः आत्मा यस्य (whose nature is expansion/spreading)
यःwhich/who
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
स्थाणु-आश्रमेin Śiva’s hermitage
स्थाणु-आश्रमे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootस्थाणु (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष-समासः: स्थाणोः आश्रमः (Śiva's hermitage)
कॢप्ततयाby arrangement/fitness (being set)
कॢप्ततया:
Karana (करण/Instrument/Means)
TypeNoun
Rootकॢप्तता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भाववाचक (abstract noun)
विरक्तःdetached
विरक्तः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootवि-रञ्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
सती-वियोगेनdue to separation from Satī
सती-वियोगेन:
Karana (करण/Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootसती (प्रातिपदिक) + वियोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः: सत्याः वियोगः (separation from Satī)
विरस्त-भोगःone who has abandoned pleasures
विरस्त-भोगः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootवि-रस्/रस्? (धातु) + क्त (कृदन्त) + भोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः: विरस्ताः भोगाः यस्य (whose enjoyments are cast off/abandoned)