Shloka 78
प्रत्याहारवर्णनम्
Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence
Devanagari script
पश्यन्त्येवं विधाः सिद्धा जीवं दिव्येन चक्षुषा / खादतश्चान्नपानानि योनीः प्रविशतस्तथा
Transliteration
paśyantyevaṃ vidhāḥ siddhā jīvaṃ divyena cakṣuṣā / khādataścānnapānāni yonīḥ praviśatastathā
Translation
ایسے ہی سِدھ لوگ دیویہ چشم سے جیو کو دیکھتے ہیں؛ وہ کھانا پینا کھاتا اور پھر یونیوں میں داخل ہوتا ہوا بھی دکھائی دیتا ہے۔
Word by Word
paśyantithey see
paśyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpaś (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
evamthus
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
vidhāḥkinds/types
vidhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvidhā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative), बहुवचन (plural)
siddhāḥperfected/accomplished
siddhāḥ:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsiddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative), बहुवचन (plural); विशेषणम् (qualifier)
jīvamthe living being (jīva)
jīvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
divyenawith divine
divyena:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (instrumental), एकवचन (singular); विशेषणम्
cakṣuṣāwith (the) eye/vision
cakṣuṣā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootcakṣus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (instrumental), एकवचन (singular)
khādataḥof one who is eating
khādataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootkhād (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन; ‘of (one) who eats’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
anna-pānānifoods and drinks
anna-pānāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanna (प्रातिपदिक) + pāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative), बहुवचन (plural); इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)
yonīḥwombs/births (species)
yonīḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyoni (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (accusative), बहुवचन (plural)
praviśataḥof one who is entering
praviśataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootpra-viś (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन; ‘of (one) who enters’
tathālikewise
tathā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: likewise)