Shloka 109
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
हैहयास्त्रं समसृजद्भण्डदैत्यो रणाजिरे / तस्मात्सहस्रशोजाताः सहस्रार्जुनकोटयः
Transliteration
haihayāstraṃ samasṛjadbhaṇḍadaityo raṇājire / tasmātsahasraśojātāḥ sahasrārjunakoṭayaḥ
Translation
میدانِ جنگ میں بھنڈ دیو نے ہَیہَیَاستر کا سَرجن کیا؛ اس سے ہزاروں بار سہسرارجن کی کروڑوں صورتیں پیدا ہو گئیں۔
Word by Word
हैहयास्त्रम्the Haihaya weapon
हैहयास्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहैहय + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हैहयानाम् अस्त्रम्)
समसृजत्he discharged/created
समसृजत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः सम्
भण्डदैत्यःBhaṇḍa the demon
भण्डदैत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (भण्डः एव दैत्यः)
रणाजिरेin the battlefield
रणाजिरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरणाजिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; सर्वनाम
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकार/परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (adverb: by thousands)
जाताःwere born/arose
जाताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः—‘born/arisen’
सहस्रार्जुनकोटयःcrores of Sahasrārjuna(s)
सहस्रार्जुनकोटयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्रार्जुन + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सहस्रार्जुनस्य कोटयः)