Shloka 76
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
संतापहारिणीश्चैव वारुणीस्ता जयप्रदाः / नानाविधाः सुराधारा ववर्ष मदिरार्णवः
Transliteration
saṃtāpahāriṇīścaiva vāruṇīstā jayapradāḥ / nānāvidhāḥ surādhārā vavarṣa madirārṇavaḥ
Translation
وہ ‘وارُنی’ دھارائیں بھی تھیں جو تپش و کلفت کو دور کرتی اور فتح عطا کرتی تھیں؛ مدیرا کے سمندر نے طرح طرح کی سُرا کی دھاریں برسائیں۔
Word by Word
संताप-हारिणीःremovers of distress/heat
संताप-हारिणीः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसंताप (प्रातिपदिक) + हारिणी (प्रातिपदिक; हृ-धातु से)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed, just
एव:
अवधारण (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय—अवधारणार्थक (particle of emphasis)
वारुणीः(kinds of) vāruṇī liquor
वारुणीः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootवारुणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
ताःthose
ताः:
कर्ता (apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
जय-प्रदाःgranting victory
जय-प्रदाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootजय (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक; प्र+दा-धातु से)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
नाना-विधाःof many kinds
नाना-विधाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
सुरा-धाराःstreams of liquor
सुरा-धाराः:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootसुरा (प्रातिपदिक) + धारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
ववर्षrained forth, poured
ववर्ष:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (3rd sg. perf.)
मदिरा-अर्णवःthe ocean of wine
मदिरा-अर्णवः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमदिरा (प्रातिपदिक) + अर्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (m. nom. sg.)