Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

दण्डनाथाविषङ्गेण समयुध्यन्त सङ्गरे / विशुक्रेण समं श्यामा विकृष्टमणिकार्मुका

daṇḍanāthāviṣaṅgeṇa samayudhyanta saṅgare / viśukreṇa samaṃ śyāmā vikṛṣṭamaṇikārmukā

میدانِ جنگ میں وہ دَندناتھ کے ساتھ لڑ رہے تھے؛ اور شیاما، جواہرات سے آراستہ کمان کھینچے ہوئے، وِشُکر کے مقابل برابر کی ٹکر میں ڈٹ گئی۔

daṇḍanātha-aviṣaṅgeṇaby/with the commander’s close engagement
daṇḍanātha-aviṣaṅgeṇa:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootdaṇḍanātha (प्रातिपदिक) + aviṣaṅga (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of/with the commander’s close-encounter/attachment’); Masculine Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन)
samayudhyantathey fought together
samayudhyanta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-yudh (धाातु)
FormImperfect (लङ्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष) Plural (बहुवचन)
saṅgarein battle
saṅgare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṅgara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी) Singular (एकवचन)
viśukreṇawith Viśukra
viśukreṇa:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootviśukra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन)
samamtogether with
samam:
Sambandha (सम्बन्ध/सह)
TypeIndeclinable
Rootsamam (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (समम् = equally/together/along with)
śyāmāŚyāmā (name)
śyāmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśyāmā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)
vikṛṣṭa-maṇi-kārmukāwith her jewel-bow drawn
vikṛṣṭa-maṇi-kārmukā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-kṛṣ (धाातु) → vikṛṣṭa (कृदन्त) + maṇi (प्रातिपदिक) + kārmuka (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (determinative): ‘having a jewel-bow drawn’; PPP (क्त) vikṛṣṭa; Feminine Nominative Singular (agreeing with śyāmā)