Previous Verse
Next Verse

Shloka 89

भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode

फेत्कारैश्च गचेन्द्राणां भयेनाक्रन्दनैरपि / हेषया च हयश्रेण्या रथचक्रस्वनैरपि

phetkāraiśca gacendrāṇāṃ bhayenākrandanairapi / heṣayā ca hayaśreṇyā rathacakrasvanairapi

ہاتھیوں کے سرداروں کی چیخیں، خوف سے اٹھنے والی فریادیں، گھوڑوں کی ہنہناہٹ اور رتھ کے پہیوں کی گونج سے بھی (میدانِ جنگ لرز اٹھا)۔

फेत्कारैःwith trumpeting/roaring cries
फेत्कारैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootफेत्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
गज-इन्द्राणाम्of great elephants
गज-इन्द्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘of the lordly elephants’
भयेनwith fear, from fear
भयेन:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental ‘from/with fear’
आक्रन्दनैःwith wailings, cries
आक्रन्दनैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootआ-क्रन्द् (धातु) → आक्रन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental
अपिalso
अपि:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; particle (also/too/even)
हेषयाwith neighing
हेषया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootहेषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
हय-श्रेण्याwith the troop of horses
हय-श्रेण्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक) + श्रेणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental; ‘by/with the line (troop) of horses’
रथchariot
रथ:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; in compound
चक्रwheel
चक्र:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; in compound
स्वनैःwith sounds
स्वनैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootस्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental
रथ-चक्र-स्वनैःwith the rattling of chariot wheels
रथ-चक्र-स्वनैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरथ + चक्र + स्वन
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘with the sounds of chariot-wheels’
अपिalso
अपि:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; particle