Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 50
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
एतादृशीश्च नो ज्ञात्वा सा राज्ञी किं करिष्यति / तस्या राज्ञीत्वमपि नः समवायेन कल्पितम्
Transliteration
etādṛśīśca no jñātvā sā rājñī kiṃ kariṣyati / tasyā rājñītvamapi naḥ samavāyena kalpitam
Translation
ہماری ایسی حالت کو جانے بغیر وہ ملکہ کیا کر سکے گی؟ اس کی ملکہ ہونے کی حیثیت بھی تو ہماری مشترکہ رضامندی سے قائم ہوئی ہے۔
Word by Word
एतादृशीःsuch (things)
एतादृशीः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतादृश (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine) — ‘such (things/ways)’; object of ज्ञात्वा (understood as ‘having known such [matters]’)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction/समुच्चय-अव्यय)
नःour; of us
नः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (Plural) — enclitic; ‘of us/our’
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
पूर्वकालक्रिया (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/क्त्वान्त), ‘having known’
साshe
सा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine) — demonstrative pronoun; subject
राज्ञीqueen
राज्ञी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine) — apposition to सा
किम्what
किम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter) — interrogative; object
करिष्यतिwill do
करिष्यति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (Simple future/लृट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद — ‘will do’
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine) — ‘of her’
राज्ञीत्वम्queenship
राज्ञीत्वम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराज्ञीत्व (प्रातिपदिक; राज्ञी + त्व)
Formप्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter) — ‘queenship’
अपिalso; even
अपि:
सम्बन्ध (Particle/अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-भाव (particle ‘also/even’/अपि-अव्यय)
नःof us
नः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (Plural) — ‘of us/our’
समवायेनby association; by combination
समवायेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसमवाय (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine) — ‘by association/combination’
कल्पितम्arranged; contrived
कल्पितम्:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicate participle/विधेय)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle/क्त), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग — ‘arranged/constructed/assumed’ (predicate)