Shloka 88
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
तस्यां रणे प्रवृत्तायां सर्वपर्वस्थदेवताः / बद्धाञ्जलिपुटा नेमुः प्रधृतासिपरंपराः
Transliteration
tasyāṃ raṇe pravṛttāyāṃ sarvaparvasthadevatāḥ / baddhāñjalipuṭā nemuḥ pradhṛtāsiparaṃparāḥ
Translation
جب وہ میدانِ جنگ میں سرگرم ہوئی تو تمام پہاڑوں پر بسنے والے دیوتا ہاتھ باندھ کر سجدۂ تعظیم بجا لائے، اور تلواروں کی قطار سنبھالے رہے۔
Word by Word
तस्याम्when/while she (was)
तस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन
प्रवृत्तायाम्having engaged/advanced
प्रवृत्तायाम्:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeAdjective
Rootप्र-वृत् (धातु) → प्रवृत्त (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; सति-सप्तमी (locative absolute)
सर्व-पर्व-स्थ-देवताःthe deities stationed on all the mountains
सर्व-पर्व-स्थ-देवताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पर्व (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (सर्वेषु पर्वसु स्थाः देवताः)
बद्ध-अञ्जलि-पुटाःwith folded hands
बद्ध-अञ्जलि-पुटाः:
Karta (कर्ता/subject—qualifier)
TypeAdjective
Rootबद्ध (कृदन्त, क्त) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (अञ्जलिपुटः बद्धः येषाम्—hands folded as a hollowed salutation)
नेमुःbowed
नेमुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
प्रधृत-असि-परंपराःbearing lines of swords
प्रधृत-असि-परंपराः:
Karta (कर्ता/subject—qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-धृ (धातु) → प्रधृत (कृदन्त, क्त) + असि (प्रातिपदिक) + परंपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (असिपरंपरा प्रधृता यैः—bearing rows of swords)