Shloka 5
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
को वृत्तान्तो ऽभवत्तत्र स्वामिन्या किं रणः कृतः / अन्या वा शक्तयस्तत्र चक्रुर्युद्धं महासुरैः
Transliteration
ko vṛttānto 'bhavattatra svāminyā kiṃ raṇaḥ kṛtaḥ / anyā vā śaktayastatra cakruryuddhaṃ mahāsuraiḥ
Translation
وہاں کیا واقعہ پیش آیا؟ کیا سُوامنی نے جنگ کی؟ یا دوسری شکتیوں نے وہاں مہااسوروں سے معرکہ کیا؟
Word by Word
कःwhat/which
कः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम (interrogative)
वृत्तान्तःaccount/news
वृत्तान्तः:
कर्ता (Subject complement)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभवत्was/happened
अभवत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (स्थान/Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
स्वामिन्याby the mistress/lady (queen)
स्वामिन्या:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
किम्what?
किम्:
सम्बन्ध (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
रणःbattle
रणः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतःwas done/undertaken
कृतः:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कृतः’ = done/undertaken
अन्याःother (ones)
अन्याः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वाor
वा:
सम्बन्ध (विकल्प/Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
शक्तयःpowers/energies
शक्तयः:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (स्थान/Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
चक्रुःdid/made
चक्रुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
युद्धम्war/fight
युद्धम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महासुरैःwith/against the great demons
महासुरैः:
सह/प्रतियोगी (सहकारक/Comitative or opponent)
TypeNoun
Rootमहासुर (प्रातिपदिक; महा+असुर)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्मधारयः (great + asuras)