Shloka 76
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
नित्या कालस्वरूपिण्यः प्रत्येकं तिथिविग्रहाः / क्रोधमुद्वीक्ष्य सम्नाज्ञ्या युद्धाय दधुरुद्यमम्
Transliteration
nityā kālasvarūpiṇyaḥ pratyekaṃ tithivigrahāḥ / krodhamudvīkṣya samnājñyā yuddhāya dadhurudyamam
Translation
نِتیا دیویاں کال کی صورت ہیں، ہر ایک تِتھی کی مجسم مورت؛ مہاراج्ञی کے غضب کو دیکھ کر وہ جنگ کے لیے کمر بستہ ہو گئیں۔
Word by Word
नित्याःthe Nityās
नित्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनित्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्ता
काल-स्वरूपिण्यःhaving the form of Time
काल-स्वरूपिण्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + स्वरूपिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (qualifying 'नित्याः')
प्रत्येकम्each
प्रत्येकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रत्येकम् (अव्यय)
Formअव्यय; वितरणार्थक (each, individually)
तिथि-विग्रहाःembodiments of the lunar days
तिथि-विग्रहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक) + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्तृसम्बन्धि/विशेषणभाव (appositional: embodiments of tithis)
क्रोधम्anger
क्रोधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object of 'उद्वीक्ष्य')
उद्वीक्ष्यhaving observed
उद्वीक्ष्य:
Kriya (क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootउद्√ईक्ष् (धातु) → उद्वीक्ष्य (कृदन्त, ल्यप्/क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययीभाव-प्रयोग; पूर्वकालिक क्रिया (having looked at/observed)
सम्-आज्ञ्याby the command
सम्-आज्ञ्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसम् (उपसर्ग) + आज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/हेतु (by/under the command)
युद्धायfor battle
युद्धाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सम्प्रदान/प्रयोजन (for battle)
दधुःthey assumed/took up
दधुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
उद्यमम्effort/readiness
उद्यमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउद्यम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)