Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

भण्डासुरस्य मन्त्रणा

Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā

तिमिरच्छन्नरूपाणां दानवानां शिलीमुखैः / इतस्ततो बहु क्लिष्टं छन्नवर्मितमर्मवत्

timiracchannarūpāṇāṃ dānavānāṃ śilīmukhaiḥ / itastato bahu kliṣṭaṃ channavarmitamarmavat

تاریکی میں چھپے ہوئے روپ والے دانَووں کو شِلی مُکھ تیروں نے اِدھر اُدھر سخت اذیت دی؛ گویا چھپی ہوئی زرہ کے اندر بھی مَرمّ کے مقام چِھد گئے ہوں۔

तिमिर-छन्न-रूपाणाम्of those whose forms were covered by darkness
तिमिर-छन्न-रूपाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootतिमिर (प्रातिपदिक) + छन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; √छद्) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; समासः = तत्पुरुष (instrumental/means sense: "covered by darkness")
दानवानाम्of the demons (Dānavas)
दानवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
शिलीमुखैःwith arrows
शिलीमुखैः:
Karaṇa (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootशिलीमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; instrument
इतस्from here
इतस्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइतस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), adverb = "from here/this side"
ततःfrom there
ततः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), adverb = "from there/that side"; with इतस् forms distributive pair
बहुgreatly/much
बहु:
Viśeṣaṇa (विशेषण/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable use of adjective) = "much/greatly"
क्लिष्टम्afflicted/tormented
क्लिष्टम्:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/विशेष्यभाव)
TypeAdjective
Rootक्लिश् (धातु) → क्लिष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicative = "afflicted/tormented"
छन्न-वर्मित-मर्मवत्as if (their) vital spots were covered and armored
छन्न-वर्मित-मर्मवत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootछन्न (कृदन्त; √छद्) + वर्मित (कृदन्त; √वृ/वर्म्? denom. "to armor") + मर्मवत् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्/विशेषणरूपेण; समासः = तत्पुरुष (descriptive chain); मर्मवत् = "having vital spots"; whole used as qualifier of the (kliṣṭam) state