Shloka 5
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
भण्ड उवाच अहो बत कुलभ्रंशः समायातः सुरद्विषाम् / उपेक्षामधुना कर्तुं प्रवृत्तो बलवान्विधिः
Transliteration
bhaṇḍa uvāca aho bata kulabhraṃśaḥ samāyātaḥ suradviṣām / upekṣāmadhunā kartuṃ pravṛtto balavānvidhiḥ
Translation
بھَنڈ نے کہا— ہائے افسوس! دیوتاؤں کے دشمنوں کا یہ کُلی زوال آ پہنچا ہے؛ اب ہمیں نظرانداز کرانے کے لیے طاقتور تقدیر سرگرم ہو گئی ہے۔
Word by Word
भण्डःBhaṇḍa (Bhaṇḍāsura)
भण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: वच् (वचने)
अहोah!, alas!
अहो:
Discourse particle (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मयादि-निपात (exclamatory particle)
बतindeed, surely (emphatic)
बत:
Discourse particle (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootबत (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
कुलभ्रंशःthe ruin of the lineage
कुलभ्रंशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल-भ्रंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (कुलस्य भ्रंशः)
समायातःhas come/arrived
समायातः:
Kriya/State (क्रिया/अवस्था)
TypeVerb
Rootसम् + आ + या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; धातु: या (गत्यर्थ), उपसर्ग: सम्+आ
सुरद्विषाम्of the gods’ enemies (demons)
सुरद्विषाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुर-द्विष् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; तत्पुरुष (सुरान् द्विषन्ति ये)
उपेक्षाम्neglect, disregard
उपेक्षाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउपेक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अधुनाnow
अधुना:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (adverb of time)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); धातु: कृ (करणे)
प्रवृत्तःhas set about/has begun
प्रवृत्तः:
Kriya/State (क्रिया/अवस्था)
TypeVerb
Rootप्र + वृत्त (वृत् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; धातु: वृत् (वर्तने), उपसर्ग: प्र
बलवान्powerful
बलवान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विधिःfate, ordinance
विधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन