Shloka 92
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
इत्युक्त्वा प्रेरिता ताभिः शक्तिभियुर्द्धकौतुकान् / तमोलिप्तेन यानेन बलाहकबलं ययौ
Transliteration
ityuktvā preritā tābhiḥ śaktibhiyurddhakautukān / tamoliptena yānena balāhakabalaṃ yayau
Translation
یہ کہہ کر، اُن طاقتوں کی تحریک سے جنگ کے شوق میں بھر کر، تاریکی سے لپٹے ہوئے ایک سواری پر سوار ہو کر بلٰاہک کے لشکر کی طرف روانہ ہوا۔
Word by Word
इतिthus
इति:
Vakyopanyasa (वाक्योपन्यास)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle), वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-धातु; पूर्वक्रिया (having said)
प्रेरिताimpelled, urged
प्रेरिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-ईर्/प्रेरय् (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative), एकवचन; 'she was impelled'
ताभिःby them (those)
ताभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)
शक्तिभिःby powers/energies
शक्तिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
युद्धकौतुकान्battle-eager (ones)
युद्धकौतुकान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootयुद्ध + कौतुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), बहुवचन; समासः युद्धस्य कौतुकम् इति षष्ठी-तत्पुरुष; (those) 'eager for battle'
तमोलिप्तेनsmeared with darkness
तमोलिप्तेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतमस् + लिप्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं (agrees with यानेन: नपुंसक), तृतीया (Instrumental), एकवचन; समासः तमसा लिप्तः इति तृतीया-तत्पुरुष
यानेनby a vehicle
यानेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
बलाहकबलम्the Balāhaka host/army
बलाहकबलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबलाहक + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन; कर्मधारयः: बलाहकं (नाम) एव बलम् ('the Balāhaka-force')
ययौwent
ययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद