Shloka 87
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
त्वं हि दुर्जननेत्राणां तिरस्कारमहौषधी / त्वया बद्धदृशानेन दैत्यचक्रेण भूयते
Transliteration
tvaṃ hi durjananetrāṇāṃ tiraskāramahauṣadhī / tvayā baddhadṛśānena daityacakreṇa bhūyate
Translation
تو ہی بدکاروں کی آنکھوں کے لیے تذلیل کی مہا-اوشدھی ہے؛ جب تو اُن کی نگاہ باندھ دیتی ہے تو دَیتیہوں کا چکر اور بھی کمزور پڑ جاتا ہے۔
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: indeed/for)
दुर्जन-नेत्राणाम्of the eyes of wicked people
दुर्जन-नेत्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootदुर्जन (प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (eyes of wicked people)
तिरस्कार-महौषधीa great remedy (against) humiliation
तिरस्कार-महौषधी:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootतिरस्कार (प्रातिपदिक) + महौषधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी/उपपद-तत्पुरुषार्थः (great medicine against/for humiliation)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
बद्ध-दृशाwith (your) bound/controlled gaze
बद्ध-दृशा:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootबद्ध (बन्ध् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त) + दृश् (प्रातिपदिक/स्त्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; बद्धा दृश् यस्य/या (bound sight/vision)
आनेनwith the face
आनेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootआनन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
दैत्य-चक्रेणby the daitya-wheel (demonic force/array)
दैत्य-चक्रेण:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (wheel/discus of the Daityas / demon-host)
भूयतेbecomes; is (increased/prevails)
भूयते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद