Shloka 81
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
बलाहकाद्यास्ते सप्त दिननाथवरोद्धताः / अन्धास्त्रेण निजं नेत्रं दधिरे च्छादितं यथा
Transliteration
balāhakādyāste sapta dinanāthavaroddhatāḥ / andhāstreṇa nijaṃ netraṃ dadhire cchāditaṃ yathā
Translation
بلہاک وغیرہ وہ ساتوں، دن ناتھ کے ور سے سرکش ہو گئے؛ اندھاستر کے ذریعے انہوں نے اپنی آنکھ گویا ڈھانپ لی۔
Word by Word
बलाहक-आद्याःthose beginning with Balāhaka
बलाहक-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबलाहक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘आदि’ = ‘beginning with’ (आद्य)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; demonstrative pronoun
सप्तseven
सप्त:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनार्थे विशेषणम्
दिन-नाथ-वर-उद्धताःarrogant, proud of the lord of day (the Sun) as their superior
दिन-नाथ-वर-उद्धताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिन (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + उद्धत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘दिननाथ’=सूर्य, ‘वर’=श्रेष्ठ, ‘उद्धत’=उन्मत्त/अहङ्कारी
अन्ध-अस्त्रेणwith the blinding weapon
अन्ध-अस्त्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअन्ध (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘अन्ध’ विशेषणम्
निजम्their own
निजम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘स्वकीय’
नेत्रम्eye
नेत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दधिरेthey placed/put
दधिरे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
छादितम्covered
छादितम्:
Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootछाद् (धातु) → छादित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
यथाas/like
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative particle)