Shloka 57
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
मर्दयामास पृतनां शक्तीनां तेन देशितः / तस्य वेतालवर्यस्य वर्तमानोंससीमनि / बहुधायुध्यत तदा शक्तिभिः सह दानवः
Transliteration
mardayāmāsa pṛtanāṃ śaktīnāṃ tena deśitaḥ / tasya vetālavaryasya vartamānoṃsasīmani / bahudhāyudhyata tadā śaktibhiḥ saha dānavaḥ
Translation
اس کے حکم سے اس نے شکتیوں کی فوج کو روند ڈالا۔ اس برتر ویتال کے کندھے کی حد پر قائم رہ کر وہ دانَو تب شکتیوں کے ساتھ طرح طرح سے جنگ کرنے لگا۔
Word by Word
mardayāmāsahe crushed/beat
mardayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√mṛd/mard (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
pṛtanāmthe army
pṛtanām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpṛtanā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
śaktīnāmof the Śaktis (powers/warrior-women)
śaktīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
tenaby him/thereby
tena:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
deśitaḥinstructed/commanded
deśitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√diś (धातु) → deśita (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘निर्दिष्टः/आदेशितः’
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
vetāla-varyasyaof the best vetāla
vetāla-varyasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvetāla (प्रातिपदिक) + varya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘vetālānām varyaḥ’ = best among vetālas)
vartamānaḥbeing/remaining
vartamānaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√vṛt (धातु) → vartamāna (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (present participle, शतृ); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
aṃsa-sīmanion the edge of the shoulder
aṃsa-sīmani:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootaṃsa (प्रातिपदिक) + sīman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘aṃsasya sīman’ = border/edge of the shoulder)
bahudhāin many ways/repeatedly
bahudhā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbahudhā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
ayudhyatafought
ayudhyata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yudh (धातु)
Formलङ् (Imperfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
tadāthen
tadā:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
śaktibhiḥwith the Śaktis
śaktibhiḥ:
Sahakārī/Saha (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
sahatogether with
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपपद (postposition meaning 'with')
dānavaḥthe demon (Dānava)
dānavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन