Shloka 49
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
विकर्णाख्यश्च दैत्येन्द्रश्चमूभर्ता महाबलः / भेरुण्डपतनारूढः प्रचण्डयुद्धमातनोत्
Transliteration
vikarṇākhyaśca daityendraścamūbhartā mahābalaḥ / bheruṇḍapatanārūḍhaḥ pracaṇḍayuddhamātanot
Translation
وِکَرْن نامی مہابلی دَیتیہ اِندر، جو لشکر کا سہارا تھا، بھیرُنڈپتن پر سوار ہو کر نہایت ہی ہولناک جنگ برپا کرنے لگا۔
Word by Word
विकर्णाख्यःnamed Vikarṇa
विकर्णाख्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविकर्ण + आख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
दैत्येन्द्रःlord of the Daityas
दैत्येन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
चमूभर्ताcommander/supporter of the army
चमूभर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचमू + भर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
महाबलःof great strength
महाबलः:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वयः)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (masc. nom. sg.)
भेरुण्डपतनारूढःmounted on Bheruṇḍa (the flying creature)
भेरुण्डपतनारूढः:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वयः)
TypeAdjective
Rootभेरुण्ड + पतन + आरूढ (प्रातिपदिक; कृदन्त from आ+रुह्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (PPP)
प्रचण्डयुद्धम्a fierce battle
प्रचण्डयुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रचण्ड + युद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (neut. acc. sg.)
आतनोत्spread/undertook
आतनोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + तन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद (Parasmaipada)