Shloka 88
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
मर्दयन्ति सुरारातिसैन्यं दशनकोटिभिः / पराक्रमं बहुविधं तेनिरे ते निरेनसः
Transliteration
mardayanti surārātisainyaṃ daśanakoṭibhiḥ / parākramaṃ bahuvidhaṃ tenire te nirenasaḥ
Translation
وہ اپنے کروڑوں دانتوں سے دیوتاؤں کے دشمنوں کی فوج کو روند ڈالتے تھے؛ بےگناہ اُن بہادروں نے طرح طرح کی شجاعت دکھائی۔
Word by Word
मर्दयन्तिthey crush; they trample
मर्दयन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√मृद् (धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
सुर-अराति-सैन्यम्the army of the gods’ enemies
सुर-अराति-सैन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + अराति (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); बहुपद-तत्पुरुष: ‘army of the enemies of the gods’
दशन-कोटिभिःwith crores of teeth
दशन-कोटिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदशन (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); ‘with crores of teeth’ (instrumental of means)
पराक्रमम्valor; prowess
पराक्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपराक्रम (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
बहु-विधम्manifold; of many kinds
बहु-विधम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying पराक्रमम्
तेनिरेthey displayed; they extended
तेनिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√तन् (धातु)
FormPerfect (लिट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); ‘they stretched/displayed’
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन) — pronoun ‘they/those’
निरेनसःsinless; faultless
निरेनसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्-एनस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); ‘free from sin/fault’