Shloka 85
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
तदस्त्रतो विनिष्ठ्यूता नकुलाः कोटिसंख्याकाः / वज्राङ्गा वज्रलोमानो वज्रदंष्ट्रा महाजवा
Transliteration
tadastrato viniṣṭhyūtā nakulāḥ koṭisaṃkhyākāḥ / vajrāṅgā vajralomāno vajradaṃṣṭrā mahājavā
Translation
اس اَستر سے اُگل کر کروڑوں نَکول نکل آئے—وَجر جیسے اَنگ، وَجر جیسے بال، وَجر جیسے دانت اور نہایت تیز رفتار۔
Word by Word
तत्from that
तत्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन) — ‘from that’
अस्त्रतःfrom the weapon
अस्त्रतः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन) — ‘from the weapon’
विनिष्ठ्यूताःspat out; expelled
विनिष्ठ्यूताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-निष्ठ्युत (कृदन्त; √ष्ठ्युत्/√ष्ठिव् ‘to spit out’, past passive participle)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); PPP (क्त) — ‘having been spat out/expelled’
नकुलाःmongooses
नकुलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनकुल (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
कोटि-संख्याकाःnumbering in crores
कोटि-संख्याकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘having the number of crores’
वज्र-अङ्गाःwith thunderbolt-like bodies
वज्र-अङ्गाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारय/तत्पुरुष sense: ‘with vajra-like bodies/limbs’
वज्र-लोमानःwith thunderbolt-like fur
वज्र-लोमानः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + लोमन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); ‘having vajra-like hair/fur’
वज्र-दंष्ट्राःwith thunderbolt-like fangs
वज्र-दंष्ट्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); ‘having vajra-like fangs’
महा-जवाःvery swift
महा-जवाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + जव (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारय: ‘great in speed’