Shloka 80
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
प्रतिबभ्रु शरस्तोमान्ववृषुर्वारिदा इव / दैत्यसैन्यपतिप्रौढ कोदडोत्थाः शिलीमुखाः / बभ्रूणां दन्तकोटीषु कठोरघट्टनं व्यधुः
Transliteration
pratibabhru śarastomānvavṛṣurvāridā iva / daityasainyapatiprauḍha kodaḍotthāḥ śilīmukhāḥ / babhrūṇāṃ dantakoṭīṣu kaṭhoraghaṭṭanaṃ vyadhuḥ
Translation
دَیتیہ لشکر کے سالار کے پختہ کمان سے نکلے ہوئے شِلی مُکھ تیر بادلوں کی بارش کی طرح بَبھرو پر تیروں کی جھڑی برسانے لگے۔ اُن تیروں نے بَبھروؤں کے دانتوں کی نوکوں پر سخت ضرب لگائی۔
Word by Word
प्रतिबभ्रुःthey bore/held up (in return)
प्रतिबभ्रुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रतिभृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
शरस्तोमान्heaps of arrows
शरस्तोमान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशर-स्तोम (प्रातिपदिक; शर + स्तोम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष/निर्धारणार्थः (heap/cluster of arrows)
अनुafter, along
अनु:
Upasarga (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preverb)
अवृषुःthey rained down
अवृषुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलुङ् (Aorist/अद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
वारिदाःclouds (water-givers)
वारिदाः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootवारिद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), बहुवचन
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय (particle of comparison)
दैत्यसैन्यपतिप्रौढmighty (of the demon army-commander)
दैत्यसैन्यपतिप्रौढ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदैत्य-सैन्य-पति-प्रौढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘दैत्यसैन्यपतेः प्रौढाः’ (mature/strong under the demon army-commander)
कोदण्डोत्थाःshot from the bow
कोदण्डोत्थाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोदण्ड-उत्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘कोदण्डात् उत्थाः’ (arisen from the bow)
शिलीमुखाःarrows
शिलीमुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिलीमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
बभ्रूणाम्of the babhrus (a group/warriors)
बभ्रूणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
दन्तकोटीषुon the tooth-tips
दन्तकोटीषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदन्त-कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), बहुवचन; ‘दन्तानां कोटिषु’ (on the tips/edges of teeth)
कठोरघट्टनम्hard striking/grinding
कठोरघट्टनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकठोर-घट्टन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘कठोरं घट्टनम्’ (hard grinding/striking)
व्यधुःthey pierced
व्यधुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्यध् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन