Shloka 38
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
हलाहलं वहन्तश्च प्रोत्थिताः पन्नगाधिपाः / विदशन्तः शक्तिसेनां दहन्तो विषवह्निभिः
Transliteration
halāhalaṃ vahantaśca protthitāḥ pannagādhipāḥ / vidaśantaḥ śaktisenāṃ dahanto viṣavahnibhiḥ
Translation
ہلاہل زہر اٹھائے ہوئے ناگوں کے سردار اٹھ کھڑے ہوئے؛ وہ شکتی سینا کو کاٹتے اور زہریلی آگ سے جلاتے تھے۔
Word by Word
हलाहलम्Hālāhala poison
हलाहलम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootहलाहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
वहन्तःcarrying
वहन्तः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeVerb
Rootवह् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक-कर्तरि-शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
प्रोत्थिताःsprung up, arisen
प्रोत्थिताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootप्र + उत् + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
पन्नग-अधिपाःlords of serpents
पन्नग-अधिपाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पन्नगानाम् अधिपाः); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
विदशन्तःbiting
विदशन्तः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeVerb
Rootवि + दंश् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक-कर्तरि-शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
शक्ति-सेनाम्the army of Śakti
शक्ति-सेनाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक) + सेना (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (शक्तेः सेना); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
दहन्तःburning
दहन्तः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeVerb
Rootदह् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक-कर्तरि-शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
विष-वह्निभिःwith poison-fires
विष-वह्निभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootविष (प्रातिपदिक) + वह्नि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विषस्य वह्नयः); पुल्लिङ्ग; तृतीया (3rd), बहुवचन; करणार्थे