Previous Verse
Next Verse

Shloka 65

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

यथार्थनामवत्येषा पुष्पवत्पेशलाकृतिः / न स्त्त्वं न च वीर्यं वा न संग्रामेषु वा गतिः

yathārthanāmavatyeṣā puṣpavatpeśalākṛtiḥ / na sttvaṃ na ca vīryaṃ vā na saṃgrāmeṣu vā gatiḥ

اس کا نام تو حقیقت کے مطابق تھا اور صورت پھول کی طرح نازک؛ مگر اس میں نہ سَتْو تھا، نہ وِیریہ، نہ جنگوں میں جانے کی سکت۔

yathārtha-nāma-vatīhaving a truly fitting name
yathārtha-nāma-vatī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyathā-artha (अव्यय+प्रातिपदिक) + nāma (प्रातिपदिक) + vatī (वती)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; possessive adjective ‘having a name according to reality’
eṣāthis (she)
eṣā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Strīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
puṣpavatlike a flower
puṣpavat:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpuṣpa (प्रातिपदिक) + vat (वत्)
FormUpamā-avyaya (उपमा-अव्यय) used adverbially ‘like a flower’
peśala-ākṛtiḥ(she has) a delicate form
peśala-ākṛtiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpeśala (प्रातिपदिक) + ākṛti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; ‘a delicate form’
nanot/no
na:
Sambandha (negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormPratiṣedha-nipāta (प्रतिषेध-निपात)
sattvamstrength/essence/courage
sattvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsattva (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā (1st), Ekavacana
nanor
na:
Sambandha (negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormPratiṣedha-nipāta
caand
ca:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta
vīryamvalor/potency
vīryam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā (1st), Ekavacana
or
:
Sambandha (disjunction)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormVikalpa-nipāta (विकल्प-निपात)
nanor
na:
Sambandha (negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormPratiṣedha-nipāta
saṃgrāmeṣuin battles
saṃgrāmeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃgrāma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7th/सप्तमी), Bahuvacana
or
:
Sambandha (disjunction)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormVikalpa-nipāta
gatiḥmovement/advance
gatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana