Shloka 37
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
तर्हि पल्लवभङ्गेन पाषाणस्य विदारणम् / ऊह्यमानमिदं हन्तुं परिहासाय कल्प्यते
Transliteration
tarhi pallavabhaṅgena pāṣāṇasya vidāraṇam / ūhyamānamidaṃ hantuṃ parihāsāya kalpyate
Translation
تو پھر یہ تو نرم کونپل توڑ کر پتھر چیرنے کے برابر ہے؛ ہمیں مار ڈالنے کا یہ گمان محض تمسخر کے لیے گھڑا گیا ہے۔
Word by Word
तर्हिthen
तर्हि:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतर्हि (अव्यय)
Formअव्यय, अनन्तरार्थक/तर्ह्यर्थक (then/thereupon)
पल्लव-भङ्गेनby breaking a sprout/leaf
पल्लव-भङ्गेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootपल्लव (प्रातिपदिक) + भङ्ग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative: पल्लवस्य भङ्गः), पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
पाषाणस्यof a stone
पाषाणस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootपाषाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
विदारणम्splitting, rending
विदारणम्:
विशेष्य (Predicative noun)
TypeNoun
Rootवि+दॄ (धातु) → विदारण (कृदन्त-प्रातिपदिक, ल्युट्/Action noun)
Formकृदन्त-भाववाचक (Verbal noun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ऊह्यमानम्being imagined/supposed
ऊह्यमानम्:
विशेषण (Qualifier of इदम्)
TypeAdjective
Rootऊह् (धातु)
Formवर्तमानकर्मणि कृदन्त (Present Passive Participle, शानच्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
इदम्this
इदम्:
कर्म (Object of हन्तुम्)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
हन्तुम्to kill, to strike down
हन्तुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive)
परिहासायfor ridicule, as a joke
परिहासाय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Dative purpose)
TypeNoun
Rootपरिहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
कल्प्यतेis deemed/considered
कल्प्यते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Passive sense: 'is considered/arranged')