Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

तैः पुनः प्रबलोत्साहैः प्रोत्साहितपराक्रमाः / बहुस्त्रीपरिवाराश्च विविधायुधमण्डिताः

taiḥ punaḥ prabalotsāhaiḥ protsāhitaparākramāḥ / bahustrīparivārāśca vividhāyudhamaṇḍitāḥ

پھر اُن نہایت پُرجوش لوگوں نے اُن کی دلیری کو اور ابھارا؛ وہ بہت سی عورتوں کے جتھوں سے گھِرے اور طرح طرح کے ہتھیاروں سے آراستہ تھے۔

तैःby them
तैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (Adverb: repetition)
प्रबल-उत्साहैःwith strong enthusiasm
प्रबल-उत्साहैः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootप्रबल (प्रातिपदिक) + उत्साह (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (Descriptive: प्रबलः उत्साहः), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
प्रोत्साहित-पराक्रमाःwhose valor was stirred up
प्रोत्साहित-पराक्रमाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of implied subject)
TypeAdjective
Rootप्र+उत्+सह् (धातु) → प्रोत्साहित (कृदन्त, क्त/PPP) + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative: प्रोत्साहितः पराक्रमः येषाम्/येषां ते), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीह्यर्थे विशेषण (having encouraged valor)
बहु-स्त्री-परिवाराःhaving many women as retinue
बहु-स्त्री-परिवाराः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक) + परिवार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative: बह्व्यः स्त्रियः परिवारः येषाम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात (Conjunction)
विविध-आयुध-मण्डिताःadorned with various weapons
विविध-आयुध-मण्डिताः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक) + मण्डित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP from मण्ड्)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative: विविधैः आयुधैः मण्डिताः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन