Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

तत्तु शून्यकनाम्नैव विख्यातं भुवनत्रये / विषङ्गाग्रजदैत्यस्य सदावासः किलाभवत्

tattu śūnyakanāmnaiva vikhyātaṃ bhuvanatraye / viṣaṅgāgrajadaityasya sadāvāsaḥ kilābhavat

وہ شہر ‘شونیَک’ کے نام سے تینوں جہانوں میں مشہور تھا؛ اور کہا جاتا تھا کہ وہ وِشَنگ کے بڑے دیو کا دائمی مسکن تھا۔

तत्that (city)
तत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); refers to पुरम्
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormIndeclinable particle (विरोध/अन्वय)
शून्यकनाम्नाby the name Śūnyaka
शून्यकनाम्ना:
Karana (करण/Means—designation)
TypeNoun
Rootशून्यक (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); used in naming sense 'by the name'
एवindeed/only
एव:
Avadharana (अवधारण/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
FormIndeclinable emphatic particle (अवधारण)
विख्यातम्was renowned/known
विख्यातम्:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootवि + ख्या (धातु)
FormPast passive participle (क्त; कर्मणि), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agrees with तत्/पुरम्
भुवनत्रयेin the three worlds
भुवनत्रये:
Adhikarana (अधिकरण/Scope)
TypeNoun
Rootभुवन + त्रय (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); द्विगु: त्रयाणि भुवनानि (three worlds)
विषङ्गाग्रजदैत्यस्यof the demon who was Viṣaṅga’s elder brother
विषङ्गाग्रजदैत्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootविषङ्ग + अग्रज + दैत्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: विषङ्गस्य अग्रजः (elder brother) + दैत्यः
सदावासःperpetual dwelling/residence
सदावासः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootसदा + आवास (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); अव्ययीभाव: सदा (always) + आवासः (dwelling)
किलindeed/it is said
किल:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
FormIndeclinable particle indicating report/tradition (अनुश्रव/ख्याति)
अभवत्was/became
अभवत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)