Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

न तेन शिरसा तस्य मृदूनन्तौ पादपीठिकाम् / कृतां जरिप्रणामौ च समुपाविशता भुवि

na tena śirasā tasya mṛdūnantau pādapīṭhikām / kṛtāṃ jaripraṇāmau ca samupāviśatā bhuvi

انہوں نے سر سے اُس کی نرم پاؤں کی چوکی کو نہ چھوا؛ بزرگوں کی طرح سجدۂ تعظیم کر کے وہ زمین پر قریب بیٹھ گئے۔

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध)
tenawith that
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter/Masculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; pronoun
śirasāwith (their) head
śirasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; pronoun
mṛdūnantauboth gently bowing
mṛdūnantau:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootmṛdu (प्रातिपदिक) + nant (कृदन्त; nam धातु, शतृ/वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; कर्मधारय-समासः (मृदु नन्तौ = gently bowing)
pāda-pīṭhikāmfootstool
pāda-pīṭhikām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक) + pīṭhikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; तत्पुरुष-समासः (पादस्य पीठिका)
kṛtāmmade
kṛtām:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Feminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; agrees with पादपीठिकाम्
jari-praṇāmautwo (acts of) prostration/bowing (intense)
jari-praṇāmau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjari (प्रातिपदिक; uncertain/rare) + praṇāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; तत्पुरुष-समासः; पाठदोष/दुर्लभ-शब्दः ‘jari’—context suggests ‘deep/aged/low’ bow(s)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
samupāviśatāboth having sat down
samupāviśatā:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsam + upa + viś (धातु)
FormPerfect active participle (क्तवत्), Masculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; ‘having sat down/approached and sat’
bhuvion the ground
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th/सप्तमी), Singular