Shloka 20
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
भौमान्तरिक्षदिव्यानामुत्पातानामिति व्रजम् / अवलोक्य भृशं त्रस्ताः सर्वे नगरवासिनः / निवेदयामासुरमी भण्डाय प्रथितौजसे
Transliteration
bhaumāntarikṣadivyānāmutpātānāmiti vrajam / avalokya bhṛśaṃ trastāḥ sarve nagaravāsinaḥ / nivedayāmāsuramī bhaṇḍāya prathitaujase
Translation
زمین، فضا اور دیوی لوکوں کے ایسے بدشگونی آثار کا مجموعہ دیکھ کر سب شہری سخت خوف زدہ ہوئے اور معروف قوت والے بھنڈ کو یہ بات عرض کی۔
Word by Word
भौम-अन्तरिक्ष-दिव्यानाम्of terrestrial, atmospheric, and celestial
भौम-अन्तरिक्ष-दिव्यानाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभौम (प्रातिपदिक) + अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक) + दिव्य (प्रातिपदिक)
Formत्रयाणां समाहार-द्वन्द्वः; पुं/नपुंसक-समासप्रातिपदिक; षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन
उत्पातानाम्of portents
उत्पातानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootउत्पात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
इतिthus
इति:
Vākyārtha-sūcaka (वाक्यार्थसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
व्रजम्the settlement/hamlet
व्रजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
अवलोक्यhaving seen
अवलोक्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअव + लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभाव; उपसर्गः ‘अव’
भृशम्greatly
भृशम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
त्रस्ताःfrightened
त्रस्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रस् (धातु)
Formक्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नगर-वासिनःtown-dwellers
नगर-वासिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (नगरे वसन्ति)
निवेदयामासुःreported/informed
निवेदयामासुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; णिच् (causative) ‘निवेदय-’
अमीthese (people)
अमी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
भण्डायto Bhaṇḍa
भण्डाय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/4th), एकवचन
प्रथित-ओजसेto the famed-in-might one
प्रथित-ओजसे:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; बहुव्रीहिः (प्रथितम् ओजः यस्य सः)