Shloka 101
Devanagari script
अथापतन्त्याः श्रीदेव्या यात्रानिः साणनिःस्वनाः / अश्रूयन्त च दैत्येन्द्रैरतिकर्णज्वरावहाः
Transliteration
athāpatantyāḥ śrīdevyā yātrāniḥ sāṇaniḥsvanāḥ / aśrūyanta ca daityendrairatikarṇajvarāvahāḥ
Translation
پھر جب شری دیوی روانہ ہوئیں تو یاترا کے شنکھ ناد اور جنگی نقاروں کی گونج سنائی دی؛ جو دَیتیہ اِندروں کے لیے کانوں میں تپِشِ جُوار کی مانند تھی۔
Word by Word
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ/अनन्तरार्थक (then/now)
अपतन्त्याःof (her) rushing/falling
अपतन्त्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeVerb
Rootअप-√पत् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी (Genitive), एकवचन; ‘of (her) who was falling/rushing’
श्री-देव्याःof the auspicious Goddess
श्री-देव्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी (Genitive), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीरूपा देवी)
यात्रा-निःस्वनाःmarching sounds
यात्रा-निःस्वनाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक) + निःस्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यात्रायाः निःस्वनाः)
साण-निःस्वनाःsounds of whetting/grinding (on a whetstone)
साण-निःस्वनाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाण (प्रातिपदिक) + निःस्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (साणस्य निःस्वनाः)
अश्रूयन्तwere heard
अश्रूयन्त:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम् (passive sense: ‘were heard’)
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
दैत्य-इन्द्रैःby the lords of the demons
दैत्य-इन्द्रैः:
करण (Agent/Instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यानाम् इन्द्राः)
अति-कर्ण-ज्वर-आवहाःbringing intense ear-fever (deafening)
अति-कर्ण-ज्वर-आवहाः:
कर्ता (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय/उपसर्गसदृश) + कर्ण (प्रातिपदिक) + ज्वर (प्रातिपदिक) + आवह (प्रातिपदिक; आ-√वह्)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (निःस्वनाः इति); तत्पुरुषः (कर्णज्वरम् आवहन्ति) with अति- intensifier