Shloka 58
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
कपालं च गदां बिभ्रदूर्ध्वकेशो महावपुः / पातालतलजंबालबहुला कारकालिमा
Transliteration
kapālaṃ ca gadāṃ bibhradūrdhvakeśo mahāvapuḥ / pātālatalajaṃbālabahulā kārakālimā
Translation
وہ کَپال اور گدا تھامے ہوئے، اُوپر اٹھے بالوں والی اور عظیم الجثہ ہے؛ پاتال کی تہہ کی کیچڑ سے لتھڑی، ہولناک سیاہی میں ڈوبی ہوئی۔
Word by Word
कपालम्a skull
कपालम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकपाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
गदाम्a mace
गदाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बिभ्रत्bearing/holding
बिभ्रत्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootभृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ऊर्ध्व-केशःwith hair standing upright
ऊर्ध्व-केशः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक) + केश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (whose hair is raised)
महा-वपुःof huge body
महा-वपुः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (वपुस्), प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः
पाताल-तल-जम्बाल-बहुलाabounding in mire of the netherworld-floor
पाताल-तल-जम्बाल-बहुला:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपाताल (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक) + जम्बाल (प्रातिपदिक) + बहुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (pātāla-tala + jambāla + bahulā)
कार-कालिमाa dreadful blackness/dark hue
कार-कालिमा:
कर्ता/वर्णन (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootकार (प्रातिपदिक) + कालिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः