Shloka 185
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
अवीचिर्दारुणः प्रोक्तो यन्त्रसंपीडनाच्च सः / तस्मात्सुदारुणो लोहः कर्मणां श्रयणाच्च सः
Transliteration
avīcirdāruṇaḥ prokto yantrasaṃpīḍanācca saḥ / tasmātsudāruṇo lohaḥ karmaṇāṃ śrayaṇācca saḥ
Translation
‘اَویچی’ کو دَروُن کہا گیا ہے، کیونکہ وہاں یَنتروں کے دباؤ سے کچلا جاتا ہے۔ اسی لیے ‘لوہ’ بھی نہایت دَروُن ہے، کہ وہ اعمال کے سہارے کا پھل ہے۔
Word by Word
अवीचिःAvīci (name)
अवीचिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअवीचि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular
दारुणःdreadful
दारुणः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular; adjective qualifying ‘अवीचिः’
प्रोक्तःis said/called
प्रोक्तः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPPP (क्त), Masculine Nominative Singular; ‘is said/called’
यन्त्र-संपीडनात्from (the) crushing by machines
यन्त्र-संपीडनात्:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootयन्त्र (प्रातिपदिक) + संपीडन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; कारणार्थे ‘because of/owing to compression by instruments’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
सःit/he (that)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormAblatival adverb (तस्मात्-प्रयोगः) ‘therefore/from that’
सु-दारुणःvery dreadful
सु-दारुणः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय/उपसर्गवत्) + दारुण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular; adjective qualifying ‘लोहः’
लोहःLoha (name; lit. iron)
लोहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular
कर्मणाम्of (their) actions/deeds
कर्मणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
श्रयणात्from resorting/depending (on)
श्रयणात्:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootश्रयण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative Singular; कारणार्थे ‘because of resorting/depending’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
सःit/he (that)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular