Shloka 173
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
असिपत्र वनच्छदकृतो ह्योरभ्रिकाश्च ये / कर्त्तनषु विकृत्यन्त मृगव्याधः सुदारुणैः
Transliteration
asipatra vanacchadakṛto hyorabhrikāśca ye / karttanaṣu vikṛtyanta mṛgavyādhaḥ sudāruṇaiḥ
Translation
جو ‘اسیپتر’ کے جنگل کو کاٹنے والے اور ‘اوربھریک’ (نہایت سنگدل) ہیں، انہیں نہایت درندہ صفت شکاریوں کے ہاتھوں کاٹنے اور چیرنے کی عذاب ناک سزاؤں میں مبتلا کیا جاتا ہے۔
Word by Word
असि-पत्रsword-leaf (blade-like leaf)
असि-पत्र:
कर्म/विशेष्य (Object/Head noun)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष (असेः पत्रम्)
वन-च्छद-कृतःthose who made forest-coverings (i.e., concealed in woods)
वन-च्छद-कृतः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवन (प्रातिपदिक) + छद (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (वनच्छदं कृतवन्तः)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
उर-अभ्रिकाःurabhri-kas (a class/name; uncertain)
उर-अभ्रिकाः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootउरस्/उर (प्रातिपदिक) + अभ्रिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (उरः-अभ्रिकाः; पाठभेद/दुर्लभ-शब्द)
चand
च:
सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
येwho
ये:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धक
कर्त्तनषुin the cuttings/sections
कर्त्तनषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्त्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
विकृत्यन्तthey are mutilated/distorted
विकृत्यन्त:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-कृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद; पाठभेद-संभावना: विकृत्यन्ते
मृग-व्याधःthe hunter
मृग-व्याधः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक) + व्याध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष (मृगान् व्याध्नाति/हन्ति इति)
सु-दारुणैःwith very cruel (means/agents)
सु-दारुणैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-उपसर्ग) + दारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; कर्मधारय (अतिशय-दारुण)