Shloka 170
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
पतन्ति नरके घोरे विड्भुजे नात्र संशयः / मृषावादी नरो यश्च तथा प्राक्रोशको ऽशुभः
Transliteration
patanti narake ghore viḍbhuje nātra saṃśayaḥ / mṛṣāvādī naro yaśca tathā prākrośako 'śubhaḥ
Translation
وہ ہولناک ‘وِڈبھُج’ نامی دوزخ میں گرتے ہیں—اس میں کوئی شک نہیں۔ جھوٹا آدمی اور بدشگونی کے ساتھ چیخ کر گالی دینے والا بھی وہیں گرتا ہے۔
Word by Word
पतन्तिthey fall
पतन्ति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नरकेin hell
नरके:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
घोरेterrible
घोरे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (नरके)
विड्-भुजेin Viḍbhuja (a hell-name)
विड्-भुजे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविड् (प्रातिपदिक) + भुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विडः भुजः)
नnot
न:
सम्बन्ध/निपात (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संशयःdoubt
संशयः:
कर्ता/भाव (Subject/Predicative)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मृषा-वादीa liar
मृषा-वादी:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृषा (अव्यय/प्रातिपदिक) + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (मृषा वदति इति)
नरःa man
नरः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
चand
च:
सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (in like manner)
प्राक्रोशकःa reviler/shouter
प्राक्रोशकः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्र-आ-क्रुश् (धातु) + ण्वुल्/अक (प्रातिपदिक-निर्माण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (one who cries out/abuses)
अशुभःinauspicious/evil
अशुभः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (प्राक्रोशकः)