Shloka 7
Daṇḍanātha-Śyāmalā Senāyātrā (The Marshal Śyāmalā’s Military Procession) / दण्डनाथश्यामला सेनायात्रा
Devanagari script
त्रैलोक्यगर्भपरिपूरितशक्तिचक्रसाम्राज्यसंपदभिमानमभिस्पृशन्ती / आबद्धभक्तिविपुलाञ्जलिशेखराणामारादहंप्रथमिका कृतसेवनानाम्
Transliteration
trailokyagarbhaparipūritaśakticakrasāmrājyasaṃpadabhimānamabhispṛśantī / ābaddhabhaktivipulāñjaliśekharāṇāmārādahaṃprathamikā kṛtasevanānām
Translation
وہ تینوں لوکوں کے بطن کو بھر دینے والے شکتی-چکر اور سلطنتی دولت کے غرور کو چھوتی ہوئی؛ بندھی ہوئی بھکتی کے ساتھ بڑی انجلی سر پر رکھ کر خدمت کرنے والوں کے قریب گویا ‘میں ہی پہلی’ کے مانند برتری سے جلوہ گر تھی۔
Word by Word
त्रैलोक्य-गर्भ-परिपूरित-शक्ति-चक्र-साम्राज्य-संपद्-अभिमानम्the pride in imperial prosperity of the power-circle filling the three-world core
त्रैलोक्य-गर्भ-परिपूरित-शक्ति-चक्र-साम्राज्य-संपद्-अभिमानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + गर्भ (प्रातिपदिक) + परिपूरित (कृदन्त) + शक्ति (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + साम्राज्य (प्रातिपदिक) + संपद् (प्रातिपदिक) + अभिमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष; ‘pride in the imperial prosperity of the power-circle that fills the womb/core of the three worlds’
अभिस्पृशन्तीtouching, approaching
अभिस्पृशन्ती:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootअभि-√स्पृश् (धातु) > अभिस्पृशन्त् (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वर्तमानकाले शतृ (present active participle): ‘touching/approaching’
आबद्ध-भक्ति-विपुल-अञ्जलि-शेखराणाम्of those crowned with large folded hands of steadfast devotion
आबद्ध-भक्ति-विपुल-अञ्जलि-शेखराणाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठī)
TypeNoun
Rootआबद्ध (कृदन्त) + भक्ति (प्रातिपदिक) + विपुल (प्रातिपदिक) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + शेखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; बहुव्रीहि: ‘of those whose (heads are) crowned with large folded-hands of bound devotion’ (i.e., devoted worshippers)
आरात्from close by, directly
आरात्:
अधिकरण (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootआरात् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक अव्यय (adverb): ‘from near/close by; immediately’
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
प्रथमिकाforemost
प्रथमिका:
विशेषण (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रथमिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘first/foremost’ (as predicate adjective)
कृत-सेवनानाम्of those who have rendered service
कृत-सेवनानाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठī)
TypeNoun
Rootकृत (कृदन्त) + सेवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; ‘of those who have performed service’