Shloka 19
Daṇḍanātha-Śyāmalā Senāyātrā (The Marshal Śyāmalā’s Military Procession) / दण्डनाथश्यामला सेनायात्रा
Devanagari script
इत्थं प्रचण्डसंरंभं चालयन्ती महद्बलम् / भण्डासुरं प्रति क्रुद्धा चचाल ललितांबिका
Transliteration
itthaṃ pracaṇḍasaṃraṃbhaṃ cālayantī mahadbalam / bhaṇḍāsuraṃ prati kruddhā cacāla lalitāṃbikā
Translation
یوں شدید جوش سے عظیم لشکری قوت کو ہلاتی ہوئی، بھنڈاسُر کی طرف غضبناک ہو کر للیتا امبیکا آگے بڑھی۔
Word by Word
इत्थम्thus, in this manner
इत्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
प्रचण्ड-संरम्भम्fierce fury/impetuosity
प्रचण्ड-संरम्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रचण्ड (प्रातिपदिक) + संरम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारय (intensely fierce + fury)
चालयन्तीshaking, causing to move
चालयन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootचल् (धातु) + णिच् (causative) → चालय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी causative sense; ‘causing to move/shake’
महत्-बलम्the great force/army
महत्-बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (great + force/army)
भण्डासुरम्Bhaṇḍāsura
भण्डासुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभण्डासुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य (proper noun)
प्रतिtowards, against
प्रति:
Dik/Pratiyogin (दिक्/प्रत्ययार्थ)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; उपपद/पूर्वसर्ग; ‘towards/against’ (governs accusative)
क्रुद्धाangry
क्रुद्धा:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
चचालmoved, advanced
चचाल:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
ललिताम्बिकाLalitāmbikā (the Goddess)
ललिताम्बिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक) + अम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (Lalitā who is Ambikā)