Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः

Manifestation of Madana-Kāmeśvara

तापत्रयविहीनश्च पुरुषार्थैश्च पूर्यते / त्रिसंध्यं यो जपेन्नित्यं ध्यात्वा सिंहासनेश्वरीम्

tāpatrayavihīnaśca puruṣārthaiśca pūryate / trisaṃdhyaṃ yo japennityaṃ dhyātvā siṃhāsaneśvarīm

جو سِنگھاسنیشوری دیوی کا دھیان کرکے روزانہ تینوں سندھیاؤں میں جپ کرتا ہے، وہ تینوں دکھوں سے آزاد ہو کر چاروں پُرُشارتھوں سے بھرپور ہو جاتا ہے۔

tāpa-traya-vihīnaḥfree from the three afflictions
tāpa-traya-vihīnaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottāpa (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक) + vihīna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तापत्रयेन विहीनः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
puruṣa-arthaiḥwith the aims of human life (dharma etc.)
puruṣa-arthaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpuruṣārtha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पुरुषस्य अर्थाः); पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
pūryateis fulfilled, is filled
pūryate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√pṝ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
tri-saṃdhyamat the three sandhyās (thrice daily)
tri-saṃdhyam:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottri (प्रातिपदिक) + saṃdhyā (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (three times at the junctions)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक
japetshould recite
japet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√jap (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
nityamalways, regularly
nityam:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूत-नित्यं; क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
dhyātvāhaving meditated
dhyātvā:
Kriya (क्रिया-अनुबंध)
TypeVerb
Root√dhyai (धातु) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
siṃhāsana-īśvarīmSiṃhāsaneśvarī (the goddess)
siṃhāsana-īśvarīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsiṃhāsana (प्रातिपदिक) + īśvarī (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सिंहासने ईश्वरी—‘queen/lady of the lion-throne’); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन