Shloka 51
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
अमङ्गलानि शून्यानि समृद्धार्थानि संत्वतः / एवं विज्ञापिता देवी नारदेनाखिलेश्वरी / स्वस्ववासनिवासाय प्रेषयामास चामरान्
Transliteration
amaṅgalāni śūnyāni samṛddhārthāni saṃtvataḥ / evaṃ vijñāpitā devī nāradenākhileśvarī / svasvavāsanivāsāya preṣayāmāsa cāmarān
Translation
آپ کے سائے میں نحوست مٹ جاتی ہے اور تمام مقاصد بارآور ہوتے ہیں۔ نارد کے اس عرض کے بعد، اَخِلیشوری دیوی نے چامروں کو اپنے اپنے رہائشی مقامات کی طرف روانہ کر دیا۔
Word by Word
अमङ्गलानिinauspicious
अमङ्गलानि:
विशेषण (qualifier of implied ‘स्थानानि/गृहाणि’)
TypeAdjective
Rootअ + मङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); नञ्-समासार्थक (negative prefix)
शून्यानिempty
शून्यानि:
विशेषण
TypeAdjective
Rootशून्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), प्रथमा (1st), बहुवचन (Plural)
समृद्धार्थानिfilled with prosperity/wealth
समृद्धार्थानि:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसमृद्ध + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (कर्मधारय-प्रायः) ‘समृद्धाः अर्थाः यस्मिन्’; नपुंसकलिङ्ग (N), प्रथमा (1st), बहुवचन (Plural)
सन्तुlet them be
सन्तु:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (Plural)
वतःindeed/so (as a formula)
वतः:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवत् (अव्यय)
Formअव्यय; उपपद/निपात (particle, often emphatic/quotative; here with सन्तु as blessing formula)
एवम्thus
एवम्:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
विज्ञापिताhaving been informed/entreated
विज्ञापिता:
कर्म (Karma; predicate participle of देवी)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु) + णिच्? (causative sense) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त) from √ज्ञा with vi-; स्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st), एकवचन (Singular); कर्मणि—‘having been informed/requested’
देवीthe Goddess
देवी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
नारदेनby Nārada
नारदेन:
करण (Karana/Agent-instrument; ‘by Narada’)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
अखिलेश्वरीsovereign of all
अखिलेश्वरी:
सम्बोधन/विशेषण (epithet of देवी)
TypeNoun
Rootअखिल + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘अखिलस्य ईश्वरी’; स्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st), एकवचन (Singular); उपाधि/विशेषण-रूपेण
स्वस्ववास-निवासायfor (their) own dwelling-places
स्वस्ववास-निवासाय:
सम्प्रदान (Sampradana/Dative purpose)
TypeNoun
Rootस्व + स्व + वास + निवास (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष-श्रृंखला) ‘स्वस्य स्वस्य वासः’ इति; पुंलिङ्ग (M), चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन (Singular)
प्रेषयामासshe sent/dispatched
प्रेषयामास:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र + इष् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अमरान्the immortals (gods)
अमरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)