Shloka 4
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
कालक्रीता क्रयक्रीता पितृदत्ता स्वयंयुता / नारीपुरुषयोरेवमुद्वाहस्तु चतुर्विधः
Transliteration
kālakrītā krayakrītā pitṛdattā svayaṃyutā / nārīpuruṣayorevamudvāhastu caturvidhaḥ
Translation
کالکْریتا، کرَیَکْریتا، پِتردَتّا اور سوَیَمیوتا—عورت و مرد کا نکاح اس طرح چار قسم کا بیان ہوا ہے۔
Word by Word
काल-क्रीताpurchased for a price/time-consideration (kāla-krītā)
काल-क्रीता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + क्रीत (कृदन्त; क्री धातु, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘कालेन क्रीता’ (तृतीया-तत्पुरुष)
क्रय-क्रीताbought for a price
क्रय-क्रीता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रय (प्रातिपदिक) + क्रीत (कृदन्त; क्री धातु, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘क्रयेण क्रीता’ (तृतीया-तत्पुरुष)
पितृ-दत्ताgiven by the father
पितृ-दत्ता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + दत्त (कृदन्त; दा धातु, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘पित्रा दत्ता’ (तृतीया-तत्पुरुष)
स्वयम्-युताself-united (self-chosen)
स्वयम्-युता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वयम् (अव्यय) + युत (कृदन्त; यु धातु, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘स्वयम् युता/युक्ता’ (self-joined; self-chosen)
नारी-पुरुषयोःof the woman and the man
नारी-पुरुषयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री-द्वन्द्व-समाहार; षष्ठी/सप्तमी-द्विवचन-रूप ‘योः’ (genitive/locative dual); सम्बन्ध/अधिकरण
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this way)
उद्वाहःmarriage
उद्वाहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउद्वाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता/विषय (वर्ण्यः)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध-सूचक
चतुर्विधःfourfold
चतुर्विधः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्विध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (उद्वाहः-विशेषण); ‘चत्वारः विधयः यस्य’